250 yıllık ‘Işık hadisesi’ni biliyor musunuz?


Işık hadisesi 250 yıl önce dönemin astronomi dehası İbrahim Hakkı Hazretleri‘nin hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’nin sandukasının başucunu aydınlatması için yaptırdığı ve birkaç yıl önce UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne eklenen unutulmaya yüz tutmuş bir çalışma olduğunu biliyor muydunuz?

Bu yil Siirt Valiliğinin öncülüğünde Tillo Kaymakamlığı ve Tillo Belediyesince organize edilen “Işık Hadisesi” etkinliği ile bu görkemli çalşma yeniden tanıtıldı.

Türkiye’nin birçok yerinden birçok yurttaş bu dönemin en ilginç çalışması ışık hadisesi’ni izlemek için Siirt’in Tillo ilçesine akın etti.

Işık hadisesi olayı nedir?

18. yüzyılda yaşamış önemli bir bilim insanı olan İbrahim Hakkı Hazretleri’nin 18. yüzyılın ortalarında zirvesinde olduğu astronomi bilgisini kullanarak kurduğu sistemle Güneş’in ekvatora dik düştüğü ve böylece gün ve gecenin eşitlendiği ekinoks günleri 21 Mart ve 23 Eylül’de güneş ışınları, türbe içindeki hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’nin kabri başına düşüyor. “Işık hadisesi” veya “Güneş hadisesi” olarak bilinen bu sistem, türbenin restore edildiği 1960’lı yılların başına kadar da çalıştı. Restorasyon sırasında türbenin orijinal yapısında değişiklikler olunca sistem çalışmadı. Daha sonra yapılan çalışmalarla sistem yeniden çalıştırılmaya başlandı. Işık hadisesinin gerçekleştiği türbe, bir büyük ve iki küçük kubbenin örttüğü iki oda, bir hol ile 8 köşeli ve 10 metre yüksekliğinde bir kuleden ibarettir. Her yıl gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül’de “ışık hadisesi” türbede gerçekleşmektedir.

İbrahim Hakkı Hazretleri, Tillo’nun 3-4 kilometre doğusunda bir tepe üzerinde harçsız taşlarla bir duvar yaptırır. Halk arasında Kal’at-ül Üstad diye bilinen bu duvarın etkisiyle yeni doğan güneşin ilk ışınları türbenin tümünü gölgede bırakırken, duvarda bulunan 40 ile 50 santimetre ebadındaki pencereden geçen güneş ışınları türbe kulesinin penceresine ve oradan da kırılmak suretiyle türbe penceresinden İsmail Fakirullah Hazretleri’nin sandukasının başucunu aydınlatmaktadır.

İbrahim Hakkı Hazretleri, bu sistemle ilgili olarak, “Yeni yılın ilk güneşi eğer hocamın başucuna düşmezse ben o güneşi neyleyim” diyerek hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’ne karşı olan saygısını göstermektedir.

 


Beğendiniz mi? Arkadaşlarınızla Paylaşın!

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

fifteen − ten =